¬ы используете гостевой доступ (¬ход)
 
 
√лавна€  |  Ќовости  |  Ѕиблиотека  |  —ловари  |  ”чебники  |  —татьи  |  “есты
 
ӘDӘBİӘT 9 KLASS
 
Ğәbdelcәbbar Qandalıy
(1797-1860)
 
Mulla belәn abıstay
 
Totınışıp qulıņ qulğa,
Űzeņ kergәn sarı tunğa,
Qaya kitteņ bolay, xәzrәt,
Abıstaynı salıp uņğa?
 
Űzeņ tűrgә utırğansıņ,
Awızıņnı tutırğansıņ,
Tөgәl kәyefne qorğansıņ,
Abıstay utırıp uņğa.
 
Sineņ өçen tawıq çalğan,
Suğan, baltırğanın salğan,
Sin әytkәç, çaqırıp alğan,
Yeğermesen satıp unğa.
 
Qaçırma sin bu forsatnı,
Çәyeņә sal bawırsaqnı,
Tutır bik yaxşı qorsaqnı,
İkençe qalmasın soņğa.
 
Siņa atap tawıq suyğaç,
Aşap-eçep tamaq tuyğaç,
Kesәgә un tien quyğaç,
Çәy eçep tөn buyı qunma.
 
Lәkin, mulla, onıtma sin,
Bu aşlarğa qızıqma sin,
Ki aldıņa sızıqla sin,
Mujiklar da bizәr soņra.
 
Sawıt-saba ışıldamas,
Bu qıymaqlar çıjıldamas,
Dәxi xәlwә xışıldamas,
Ki, aqça yuq, di-di, onğa.
 
Abıstay da sөymi başlar,
Qataņnı өsteņә taşlar,
Çıtıq yөzlәr, tűbәn qaşlar,
Çaqırmıylar nigә şunda?
 
Torıp irtә biteņ yuğaç,
Aşıq-poşıq namaz qılğaç,
Berәr aşqa barunı sin
Űzeņә zur bәxet sandıņ1.
 
Abıstay berlә ikәwlәp,
Mujiknıņ sırtın igәwlәp,
Tawıq, kűrkә, qazın aşap,
Ki qaytıp yoqığa taldıņ.
 
Tawıq tөştә tarı kűrә,
Sineņ dә aşlarıņ kerә,
Yoqıņda sөyliseņ nigә:
Ц "Abıystay, çıq, keşe kerә!"
 
Çaqıruçı tűgel ikәn,
Bu barı tөş kenә ikәn,
Kűp aşap, sataşıp şulay
Tөşeņdә sөyliseņ ikәn...
 
* * *
 
Qataņ bozğa qatıp betkәn,
Ki çaņğıday şuıp kitkәn,
Abıstaynı da sin sөyrәp,
Qay arada barıp citkәn?!
 
* * *
 
Ağayğa sin sada saldıņ2:
Ц Өydәme?-dip xәbәr aldıņ.
İkәw bergә yөrep aşqa,
Ğөmergә kөlkegә qaldıņ.
 
Onıtmam sez nadannarnı!
 
Bu illәrdә3 torıp qalsam,
Yaramas qızğa kűz salsam,
Atamnıņ qarğışın alsam...
Qaçıym tizrәk bu illәrdәn!
 
Arıslanday yeğet irgә,
Batıp betsә dә qan-tirgә,
Çit illәrgә, yıraq cirgә
Qaçu әwla4 bu illәrdәn.
 
Sөyep bu ilgә kilsәm dә,
Ki yurğa kebi yilsәm dә...
Bөten wөcűdem5, il, sәndә,
Nigә tiz mine yatsındıņ?
 
Tuğan ilem yıraq qaldı,
Cәyәw yөrep sıyraq taldı,
Tağı bigrәk yөrәk yandı...
Әzәldәgen6 nik azsındıņ?
 
Bu ilneņ hiç çige yuqtır,
Binihayә7 adәm çuqtır8,
Bere aç yuq-barı tuqtır...
Nigә soņ miņa tarsındıņ?
 
Tarsınma ber dә, kitәrmen:
Cen, İblistәn dә bitәrmen,
Űz belgәnemne itәrmen,
Ki әğlyә-ğәrşә9 aşqındım!
 
Miņa berder qaya bulsam,
Bağ almaday peşep tulsam,
Ki soņradin şiņep sulsam...
Şunıņçөn sәņa garТsendem.
 
Qusağız da, hiç uftanmam,
Yazuımnan da tuqtalmam,
Qotılmassız barıber sez,
Әle bolay ğına qalmam!
 
Tөrep çalma-çapannarnı,
Yөresәm qır-yapannarnı,
Onıtmam sez nadannarnı,
Elep salmıyça hiç qalmam!
 
Sәxipcamalğa
(poТmadan өzeklәr)
 
I
Sәņa, canım, doğa ittem,
Doğa ilә sәlam әytdem,
Sәlamnәrneņ soņı, cankәm,
Yazıp ğөzre kәlam ittem10.
Sәxipcamal, çibәrem lә,
İ maturım, sөyәrem lә,
İ belmәdem nidәrem lә,
Sağışıņnı mөdam ittem11.
Sөyep, kűņlem dә bizә almay,
Ğıyşkıņ berlә tűzә almay,
Өmidemne өzә almay,
İke-өç yıl çıdam ittem.
Bolay torğança tik qaçıp,
Kűrengel ber kűņel açıp,
Ağezdin encelәr saçıp,
Sөylәş dәyű bәyәn ittem.
Gűzәl sәn altın almadıy,
Cәmaleņ12 kűņlem aldadıy,
Tűzәr xәlem dә qalmadıy,
Alay da kűp çıdam ittem.
 
II
 
Gűzәlsәn bik Ц Parawda13 ber,
Kűņellәrgә yarawda ber,
Matursәn Ц kűz qarawda ber,
Dәxi sөylәrgә tellәrdә
İrәm bağındamı14 űsteņ? Ц
Yөrәgem bәğrene kisteņ,
Sәba yile15 kebi isteņ
Ki saxralarda, çűllәrdә!
Mәxәbbәteņ lә dәrdeņdin,
Sәneņçөn, sәneņ artıņdin
Paraw ilenә bardım min,
Yılap-sıqtap sәbillәrdә16
Nәsıyxәtder sűzem, uyla:
Cәmaleņ qәdrene cuyma,
Nadan irgә barıp, qoyma
Ğәziz ğomreņne yillәrdә.
 
III
 
Kilә belmәsәņ, i cankem,
Bәnem dik mella ğaşıyqqa,
Barırsıņ yumağan
Nadan ber qara majikqa.
Namazdan qatı bizgәne,
Eşendin belmәs űzgәne,
İman dәyűb dә sűzlәmi Ц
Totaşlay bara yazıqqa...
Eş eşlәp unike ayıņ,
Ğөmer buyıņ, qışın-cәyen,
Sızıp betep yөrәk mayıņ,
Qanıņ da qalmıy qaşıqqa.
Qıyıqça başıņa çırnap,
Urırsıņ labasa yırlap,
Qulıņ, biteņ qamıl tırnap,
Yulığıp bilçәn aşlıqqa...
 
* * *
 
Majik ir bulsa yuldaşıņ,
Kűzeņdin kitmәgәy yaşeņ,
Ğaqıl yitmәy, azat başıņ
Űzeņ saldıņ la qollıqqa!
Gűyәki ber boyar qolı,
Boyarnıņ әmre arqılı,
Eş eşlәp, qabarıp qulı,
Saladır aqça obrokqa...
Bu xәl ilә ğөmer buylay,
Qűlıņdin eşlәri quymay,
Yөrerseņ, tamağıņ tuymay,
Ki bәğze çaqta açlıqqa.
Borınğılar şulay dimeş:
Balıqçınıņ astı yűeş,
Tamağı aç bulır, imeş,
Totaş yөrsә dә balıqqa.
 
* * *
 
Suqa belәn saban sөrep,
Tuzan-tufraq űzә yөrep,
Qәralubәn kiler kerep...
İzep, atına bolğatıp,
Arıdım, dip, tiz űk yatıp,
Oyısa, bulmas uyğatıp,
Başın ber quysa yastıqqa.
"Suqaladım, parladım", dir,
"Ualdım", dir, "arıdım", dir,
"Qatı yirgә tarıdım", dir, Ц
"Sarutqa", yә "tamırlıqqa".
Kөne-tөne qulıņ eştә,
Űzeņ zur, qatı tel-teştә,
Rәxәt kűrәlmi ber tөştә
Tınıç yoqlarğa tansıqqa...
 
V
 
Paraw ilendә tөş kűrdem,
Ki ber qoş tottım, uq attım,-
Paraw ilendә ber matur
Өçen uyqumnı yuğalttım.
Niçә kemsә, niçәlәrdә,
Aşıylar da, eçәlәr dә;
Ki bәn şul kөn-kiçәlәrdә
Aş űtmiçә, yılap yattım.
Sezә buldım barır kebi,
Sәņa yulda tarır17 kebi,
Sөyep-qoçıp arır kebi, Ц
Xıyal dәryәsına battım...
 
VIII
 
Әgәr dә mellağa barsaņ,
Sәneņ urnıņ bulır tűrdә,
Kűrep dөnyәda kűp fayda, Ц
Qeyәmәttә ki hәm gűrdә.
Torıp yaxşı gűrniçәdә18,
Tәmam ğomreņ buyınça da
Sөyeşmәktә, uyınçada,
Poşına belmәsseņ ber dә.
Kiçә-kөndez bizәnmәktә,
Kienmәktә, tөzәnmәktә,
Bulıp kűrkәm, çibәrlektә,
Torıp mella-ğәlim irdә.
Ayağında çitek-başmaq,
Başıņdadır ki aq qalpaq,
Mamıq yәki yefәk qalpaq,
Ki hiç tә qunmağan ker dә...
Niçek tә xәtreņ yıqmas,
Uraqqa hәm alıp çıqmas,
Qoyaş ilә hawa suqmas,
Peşekmәs hәm tәneņ tirdә.
Uyın-kөlkedә yalıqsaņ,
Torıp ber tөştә yabıqsaņ,
Atın cigәr, әgәr çıqsaņ, Ц
Yөrter sәne hәr yirdә...
Ğәlimdәy xub bala tuar,
Ğәlimlek sәņa hәm yoğar,
Doğaçı bulalar bolar,
Űzeņ yatsaņ da hәm gűrdә.
Balalarnıņ balalarıy
Uqıtırlar hәm alarıy,
Doğaçı bulalar barıy,-
Kirәk qız da, kirәk ir dә...
Çığarma, canıy bu serne,
Bezem bu mellalıq yirle19, Ц
Ki yite babadin birle
Kilep өzelmәgәn ber dә.
 
IX
 
İ altınım, bәyәn әylә:
Sűzem qabul itәrműsәn?
Şulay tilmertebűk әllә
Bűtәn yarğa kitәrműsәn?!
Bu űzsűzle mişәr, diep,
Ki ber sűzne bişәr, diep,
Uņğa taba işәr, diep,
Ki sәn sulğa sűtәrműsәn?..
 
X
 
Sәba yile, isәr bulsaņ,
Paraw atlıyg nәfis cayğa20,
Sәlamemne tikergәysәn
Sәxipcamal abıstayğa!
Diep: "Qandalda ber xәzrәt,
Sәņa ğıyşqı tөşep kәsrәt21,
Kiçә-kөndez çigep xәsrәt,
Yanıp kөyәder, ay-hay la"...
Gөlem bul, gөl yığaçım22 bul,
Yә bılbıl-sanduğaçım bul,
Bu dәrdemgә ğıylacım23 bul,
Sәxipcamal abıstay la.
Sәneņ ilә ayım-kөnem,
Sәneņ ilә kөnem-tөnem,
Sәneņ ilә tөşem-өnem
Űtәder, i abıstay la!
 
* * *
 
Berәw qarıştı Bornayda24,
Tiz űk qayttı da tormay da,
Yılıydır, dәxi yırlay da,
Bulıp mәğműm, bulıp mәxzűn25...
 
XII
 
Anıņ kebi bula kűrmә,
İ tumaçi, tudıq qına:
Ki bez aņa yawız qarğış
Doğasın uqıdıq qına.
Eşe irde ki elgәre,
Soņındin buldı tiskәre,
Kűrәnlәr kitte islәre, Ц
Ğәcәp şәwqey, çuduq qına26!
İre bik әylәde qәhri,
Yılan kebi saçıp zәhri,
Ki tәğzib әylәde27, dәhri28,
Bulıp ağzı tuluq qına.
Kөne-tөne dә suğıştı,
Yala yabıp, lәqәb29 quştı,
Ki poşmam disә dә poştı, Ц
Kileşmәde şul uq qına!
Qıynıydır ide fәrmanğa,
Tűzalmıy monça dәrmanğa,
Qaçıp kitәrde30 urmanğa,
Yөgerűbәn turuq qına.
Pűnәtәylәr bilә tabıp,
Qeynarde kiterep, cabıp,
Orıp, yaņağına çabıp,
Sűgep-xurlap ul uq qına.
Totıp, çormap saç űrmәsen,
Aşattı qamçı cөrmәsen,
Ki doşmanıņ da kűrmәsen, Ц
Ki ul ikәn şul uq qına.
Tәnendin yara kitmәde,
Kűzendin qara betmәde,
Morad-maqsudqa yitmәde,
Ki hiçşiksez, çın uq qına.
Ki hәr qıyın31, suğış artın,
Barıp mәğlűm itәr sartın32,
Çaqrıp sutnik, awıl qartın33,
Yıladı ul tudıq qına.
Ağıp kűz yәşlәre çişmә,
İke kűze bulıp şeşmә34, Ц
Sәn anıņ kөnenә tөşmә,
İşet, aņla, tudıq qına...
 
* * *
 
Sөyәgen toz kebi uıp,
Ki bornın qan ilә yuıp,
Yibәrde axırı quıp,-
Ki Bornayğa turuq qına.
Ni birgәn aqçasın aldı35,
Buşattı, űzendin saldı36,
Ber űksez balası qaldı
Yılap-kűņle sınıq qına.
Balası өstenә baqıp,
Kűzendin yәşlәre aqıp,
Yıladı yөztűbәn yatıp,
Tuyança beryuluk qına.
"İ bәbkәm, bala sәn, dәyűb,
Yәtim lә qәlasәn, dәyűb,
Bәne utqa salasәn, dәyűb,
Ğөmergә, i sınıq qına!"
Ber anfalit37 kebi qaytıp,
İke bitene sarğaytıp,
İke kűzene aqaytıp,
Utıradır toluq qına...
 
XVI
 
Sәņa ğıyşıq tөşep, cankәm,
Totıp şәwqәte zәwqәtlәr38,
Tәmam dűrt yıl yılap-sıqtap,
Ki zaiğ itdem әwqәtlәr39.
İ bu dűrt yıl! İ bu dűrt yıl! -
Ki hәr sәğәte dә Ц dűrt yıl!
Canımа yibәrә ut ul,
Kitәrә cөmlә tәqәtlәr!
 
* * *
 
İ-i, i genә lә, i genә!
Ni buldı mәņa, ni genә?
Eşemdә yuq la kөy genә,
Niqәdәr yazamın xatlar!
Niçә kәrrә40 yazam puştım41,
Sәņa tigermәgә quştım,
Xatım yitmәdeme, dustım,
Yә kileşmәde sәğәtlәr?!.
 
XX
 
Hawalanmaqıņ, i Bibi42,
Ki hiç tә faydasız zibi43,
Ki bәn dәxi sәneņ kebi
Hawalandım, i cankәy lә.
Űzemә tapmadım tiņne,
Tik estәp qaşqalı-miņle,
Yulıqtım aņlı da miņle
Cűlәr yarğa, i cankәy lә.
Otıym digәndә Ц otıldım,
Totıym digәndә-totıldım,
Soņındin kөçkә qotıldım-
Ki biş yıl soņ, i cankәy lә!
İ-i, i genә lә! İ genә!
Eşem dә buldı çi genә!
Sәbәp kenәse ni genә,-
Bәyәn itsә, i cankәy lә!
Bu nidәn buldı çi genә
Eşem dә yitde çigenә,
Sәxibem kire çigenә, Ц
İsem kitәr, i cankәy lә!
 
* * *
Utırıp sәba yilenә,
Oçardem44 Paraw ilenә,
Quyıp qulımnı bilenә,
Qısıp Sәxipcamalemne.
Bileņ neçkә Ц qısıym disәm,
Buyıņ zifa Ц qoçıym disәm,
Sәņa taba oçıym disәm-
Kirәk bade45 Sөlәymani...
 
XXIII
 
Tөşemdә Paraw ilendә
Ki tayran itdem46 Ц oçmaqta,
Barıp, anda sәneņ ilәn
Ki sәyran itdem ocmaxda...
Yөzeņә yөzemi sөrdem,
Sәneņ lә kűp safa sөrdem...
Uyandım Ц űzemi kűrdem:
Yatamın өydә poçmaqda!..
 
XXIV
 
Yөzeņ alsu qızıl gөltik,
Yaņağıņ qızıl almatik;
Qızıl alma kebi qıznı
Nәsıyb itәr mikәn alla?
Qaşıņ qara tumışıņdan,
Biteņ hәm yaqtı gөlbөstan,
Sәneņtik zifa can dustan -
Ayırmasın kәrim alla!..
 
Bu xәsrәtlәr betәr mikәn?
 
Sәbax eçrә47 ki yillәrdin
Kilәder ilgә illәrdin.
Ц Xәbәr kөtәm tuğәnnardin, Ц
Dәyűb soram48 ki anlardin.
 
Ц Әyә yil, sәn belerműsәn?
Tuğannarım kűrerműsәn?
Xәbәrlәr kilterәrműsәn?-
Dәyűb soram ki anlardin.
 
Ц Әyә yil, sәn qayan isteņ?
Nәçә saxra űtә kiçteņ?
Tuğanımnı qayda kűrdeņ? Ц
Dәyűb soram ki anlardin.
 
Ц Әyә yil, sәn kitәr bulsaņ,
Fәlәn yirgә yitәr bulsaņ,
Tuğanımnı kűrәr bulsaņ,
Doğa digel ki bezlәrdin.
 
Ц Әyә yil, ismәgel bik tiz,
Bәnem xәlem itep yitkez,
Wәlәkin hiç qarar qıylma,-
Әmanatdır ki bezlәrdin
 
Ц Әyә qoş, sәn kűrerműsәn?
Fәlәn cirdәn kәlerműsәn?-
Tuğanımnı kűrerműsәn? Ц
Dәyűb soram ki anlardin.
 
Ц Әyә qoş, sәn barmı balaņ?
Ataņ berlәn dәxi anaņ?
Wәsil itep yөrerműsәn49?
Firaqmusәn50 ki anlardin?
 
Tuğanıņ sağına digel,
Sağınıp, sarğaya, digel;
"Tuğanım, sәn qayda?" Ц digel, Ц
Doğa bulsın ki bezlәrdin.
 
Nәgyәh51 bәn saxrağa çıqsam,
Nәçә tөrle yığaç kűrsәm,
Ul uq qatlarına52 barsam,
Xәbәr soram ki anlardin:
 
Ц Әyә yığaç, yaşeņ kűpme?
Tűgelgәn yimeşeņ kűkme?
Bәnem dik sağışıņ kűpme?-
Dәyűb soram ki anlardin.
 
Ц Nәçә yimeşlәreņ űste?
Ņәçә yafraqlarıņ tөşte?
Botaqlarıņ kemnәr kiste?! Ц
Dәyűb soram ki anlardin.
 
Yafraqlar yәş ğөmer ikәn,
Botaqları bala ikәn;
Firaqlıq ber bәla ikәn,-
Bәğer өzgәn tuğәnnardin.
 
Yığaçlardan nә çıqmağay?
Saçaqlardin nә bulmağay?..
Bu dәrdemә dәwa tapmay,-
Dәyűb qayttım ki anlardin.
 
Yazıym mikәn, yitәr mikәn?
Uşal53 qayğu betәr mikәn?
Uşal qayğu, uşal xәsrәt
Kűņellәrdin kitәr mikәn?
 
* * *
 
İgen ikmәk birer ikmәk,
Belep iksәņ, birer kűplәp.
 
* * *
 
Yaqutlar tabıladır waqıt berlәn,
Waqıtlar tabılmıydır yaqut berlәn.
_________________________
1 Sandıņ Ц sanadıņ.
2 Sada saldıņ Ц tawış birdeņ, xәbәr cibәrdeņ.
3 Monda "il" sűze bilgele ber yaq, urın, awıl mәğnәsendә.
4 Әwla Ц yaxşıraq, өstenrәk.
5 Wөcűdem Ц bөten barlığım, canım-tәnem.
6 Әzәldәgen Ц mәņgelektәgene, çiksezlektәgene.
7 Binihayә Ц çiksez, ige-çige bulmağança.
8 Çuqtır Ц kűpter.
9 Әğlyә-ğәrşә (ğәreşkә) Ц kűkneņ iņ yuğarı qatlawına, bieklekkә.
10 Ğөzre kәlam ittem Ц űteneç sűze әyttem.
11 Mөdam ittem Ц ozaq waqıtlar, dәwamlı kiçerdem.
12 Cәmaleņ Ц maturlığıņ, gűzәllegeņ.
13 Paraw Ц Sәxipcamal awılınıņ iseme Xәzerge UlТyanovsk өlkәseneņ Mәlәkәs rayonında.
14 İrәm bağı Ц Kөnçığeş rivayatТlәrendә sөylәngәn ğәyәt gűzәl baqça cir өste cәnnәte.
15 Sәba yile Ц yomşaq cil, taņ cile.
16 Sәbillәr Ц yullar, olı yullar.
17 Tarır Ц oçrar, turı kiler.
18 Ğűrniçә Ц (gornitsa) zur, yaqtı, "aq" өy.
19 Yirle Ц cirle, yәğni nıq nigezle.
20 Nәfis cayğa Ц nәfis, matur urınğa, awılğa.
21 Kәsrәt Ц artıq, bik kөçle.
22 Yığaç Ц ağaç.
23 Ğıylacım Ц çaram, daruım.
24 Bornay Ц awıl iseme. Xәzer Ц Tatarstannıņ Әlki rayonındağı Tatar Bornayı awılı. Sűz şuşı awıl qızınıņ kiәwgә çıqqaç kűrgәn cәfaları turında bara.
25 Mәğműm, mәxzűn Ц kűņelsez, qayğı-xәsrәtle.
26 Ğәcәp şәwqey, çuduq qına Ц mәxәbbәt әkәmәte, (çudo) moğciza uq qına.
27 Tәğzib әylәde Ц ğazapladı.
28 Dәhri Ц dinsez, imansız.
29 Lәqәb Ц quşamat.
30 Kitәrde Ц kitәr ide.
31 Qıyın Ц qıynaw.
32 Sartın Ц өçen.
33 Sutnik, awıl qartı Ц sotnik, starosta (ul zamandağı awılda tәrtip saqlarğa tieşle keşelәr).
34 Şeşmә Ц şeşenep.
35 Ni birgәn aqçasın aldı Ц өylәngәndә qız өçen tűlәngәn qalım turında sűz bara.
36 Űzendin saldı Ц űzennәn taşladı.
37 Anfalit Ц inwalid.
38 Şәwqәte zәwqәtlәr Ц zәwıqlı sөyeşűlәr.
39 Zaiğ itdem әwqәtlәr Ц buşqa waqıtlar uzdırdım.
40 Kәrrә Ц tapqır, mәrtәbә.
41 Puştım Ц poçta belәn.
42 Bibi Ц Sәxipcamalnıņ iseme Bibisәxipcamal bulğan kűrәseņ.
43 Zibi Ц bizәk, zinnәt.
44 Oçardem Ц oçar idem.
45 Bade Ц cile.
46 Tayran itdem Ц oçtım.
47 Sәbax eçrә Ц taņ waqıtlarında.
48 Soram Ц sorıym.
49 Wәsil itep yөrerműsәn Ц oçraşu ezlәp yөriseņme.
50 Firaqmusәn Ц ayırılğansıņmı.
51 Nәgyәh Ц kinәt, berdәn; monda: qayçaq.
52 Qatlarına Ц yannarına.
53 Uşal Ц şuşı.
XIX yөz әdәbiәtı
 
Űze turında
Tuğan il
Sәyәxәtlәrdәn qaytqanda
Әsirlekkә tөşkәn dustı Ц qazıy turında uylanu
Mөnacәt
"Bөten dөnyә bәnem bulsa..."
Әbelmәnixneņ "Tәndә canım..." şiğerenә
"Hay, nә oyersәn?!."
"Bu sűze kәğәzgә yazmaq kirәkder"
Mulla belәn abıstay
Onıtmam sez nadannarnı!
Sәxipcamalğa
Bu xәsrәtlәr betәr mikәn?
"İgen ikmәk..."
Şihabetdin Mәrcani turında
Borınğı Bolgar turında
Qazan hәm anıņ xalqı turında
Faslı qış
Qayğı
"Kөn dә ızğış..."
Әlәk
Saran bay
"İņ әwwәl kirәk nәrsә..."
"Bireldem min yaşТlegemdә..."



√лавна€ | Ќовости | Ѕиблиотека | —ловари | ”чебники | —татьи | “есты

© 2005-2019 “атарска€ ¬иртуальна€ √имнази€
© 2005-2010 √ородской »нформационно ƒиагностический ÷ентр

–ейтинг@Mail.ru Kitap.net.ru Tatar.com.ru ^ ^