Вы используете гостевой доступ (Вход)
 
 
Главная  |  Новости  |  Библиотека  |  Словари  |  Учебники  |  Статьи  |  Тесты
 
Татарская Виртуальная Гимназия: TATAR ӘDӘBIYaTI

TATAR ӘDӘBIYaTI
M.X. Xasanow, A.G. Axmadullin, F.G. Galimullin


LAT | CYR


Artka | Kitapnıñ başına | Alga



XX GASIRDA TATAR ӘDӘBIYaTI
Gasır üzençәleklәre
XX gasırnıñ üzençәlege, berençe nәübәttә, soçial` tetrә-
nülәr, sugışlar һәm rewolyuçiyalәrdәn gıybarәt. Ul bigrәk
tә Rossiya sostawına kergәn xalıklar tarixında açık çagı-
la. Bu çorga alar kapitalizm nıgıy barganda, milli azat-
lık xәrәkәtlәre kөçәygәndә ayak bastılar. Gasır başında
yaña һәm yaş` sıynıf — proletariat — azatlık kөrәşe mәy-
danına çıktı. Soçializm ideyalәre belәn korallangan bu
sıynıf küp kenә illәrdә xakimiyatne üz kulına alu mak-
satın kuydı. Şul maksatka ireşüdә bigrәk tә Rossiyadәge
eşçelәr sıynıfı aldıngı buldı. Anıñ kөçle oeşmaları
һәm partiyalәre barlıkka kilde.

1905—1907 ellarda Berençe rus rewolyuçiyase (inkıylabı)
buldı. Anda patşa xakimiyatenә karşı küp partiyalәr, xalık-
nıñ tөrle katlauları berlәşte, proletariat aktiw katnaş-
tı. Rewolyuçiya ciñelü belәn tәmamlandı. Әmma ul xalık-
larga kayber ciñelleklәr dә kiterde. Anı tatar cәmgıyate
misalında da kürergә mөmkin. Mәsәlәn, añarçı bernindi
matbugat irege birelmәgәn tatarlarga bu yaktan kayber mөm-
kinleklәr açıldı. Kazan, Orenburg, Mәskәü, Ufa, Caek,
Peterburg һ. b. şәһәrlәrdә berniçә distә tatarça gazeta-jur-
nallar çıga başladı. Alar, üz çiratında, tatar әdәbiyatınıñ
һәm sәngateneñ kızu templar belәn üsüenә zur yardәm itte.

1906 elda professional` tatar teatrı barlıkka kilde.
Ozaklamıy ul «Sәyyar», «Nur», «Şirkәt» truppaları rәwe-
şendә, teatr tügәrәklәre sıyfatında cәelep kitte. Sәxnә
sәngateneñ şulay tereklәnep kitüe әdәbiyatnıñ üzençәlekle
janrı bulgan dramaturgiyaneñ tizlek belәn üsüen buldırdı.

Tatar muzıka һәm rәsem sәngat`lәre, başkaru sәngate
mөstәkıyl` tәrәkkıyat mәydanına çıktılar.

Rossiyadә rewolyuçiya xәrәkәte tınmadı, arı dәwam itte.
1917 elnıñ fewralendә bөten xalık kütәrelüe nәticәsendә



Artka | Kitapnıñ başına | Alga

 

KAZAN • «MӘGARIF» NӘŞRIYaTI 2005




Главная | Новости | Библиотека | Словари | Учебники | Статьи | Тесты

© 2005-2019 Татарская Виртуальная Гимназия
© 2005-2010 Городской Информационно Диагностический Центр

Рейтинг@Mail.ru Kitap.net.ru Tatar.com.ru ^ ^