Вы используете гостевой доступ (Вход)
 
 
Главная  |  Новости  |  Библиотека  |  Словари  |  Учебники  |  Статьи  |  Тесты
 
Татарская Виртуальная Гимназия: TATAR ӘDӘBIYaTI

TATAR ӘDӘBIYaTI
M.X. Xasanow, A.G. Axmadullin, F.G. Galimullin


LAT | CYR


Artka | Kitapnıñ başına | Alga



niçә yaña süz yatlagan bu şarlatan mitinglarda tuktausız
çıgış yasıy, nәrsә sөylәgәnen üze dә yun`lәp beleştermiçә,
eşçe-krest`yanga өstenleklәr talәp itә. Çamasın belmi, mәg`-
nәsezlegen añlamıy. Menә krest`yanga nәrsәlәr talәp itә ul:

«Ә krәstiyan tugannarım, bılbıllarıma һәr keşe başına
yөzәr disәtinә cir birelsen, urmanı, suı şunda bulsın, to-
rırına һәr sem`ya başına ber zur taş pulat salıp birelsen,
bişәr baş at, altışar baş sıer, kırıgar baş sarık, yөzәr
baş kaz, ikeşәr yөz baş tawık birelsen. Xatın-kızları өçen
һәybәt asıl külmәklәr bulsın, tagar өçen һәrbersenә borçak
zurlıgı brilliant kaşlı broşka, bөten barmakları saen
altın yөzek bulsın, cirlәren eşlәr өçen һәr krәstiyan tu-
ganga bişәr xezmәtçe birelsen. Alarga aylık wazifanı xәzi-
nә tülәsen, krәstiyankә tugannarnıñ balaların karar өçen
azında berәr nyan`ka, aşların peşerer өçen powar, өylәren
maturlap totar өçen azında berәr asrau kız birelsen» һ. b.

Ә mondıy өstenleklәr kem һәm nәrsә xisabına bulaçak?
Bolar turında ul uylamıy, kürәseñ, uylıy da belmi. Anıñ
talәplәre buença eş yөrtkәndә, krest`yannarnıñ bik azı gı-
na kiçәge aristokrat katlau dәrәcәsenә kütәrelep, cәmgı-
yat`neñ küpçelege alarga xezmәt itәçәk bula tügelme soñ?!

Fewral` rewolyuçiyase kitergәn kayber uñay üzgәreşlәr
yanәşәsendә Gıysmәtulla kebeklәr «tırışlıgı» belәn bar-
lıkka kilgәn mәg`nәsezleklәrne awtor osta kürsәtep birә.
Mәsәlәn, Gıysmәtulla tiz arada «Kәlәpüş tipçüçe xatınnar
mәrkәz byurosı», «Tegәrcep uramı mөselman demokratiyase
oeşması», «Bөten Rusiya çitek başı sabuçıları berlege»,
«Kuçer һәm dworniklar soyuzı» kebek oeşmalarnıñ ya rәise,
ya rәis urınbasarı bulıp ala, һәrbersennәn aña akça kilep
tora. Mondıy oeşmalarnıñ cәmgıyat` өçen faydasızlıgın
alarnıñ isemnәrennәn ük kürәseñ. Alar barı tik Gıysmә-
tulla kebek buşbugaz һәm demagog yalkaularga gına kirәk.
Monda F. Әmirxannıñ kalәme ütker. Mәsәlәn, «Bazar kөnnә-
rendә yөktәn çәçelep kalgan peçәnne cıyuçı mөselman
malayları mәrkәz byurosı» digәn oeşmanıñ atamasında uk
küpme açı kөlü, sarkazm bar.

1917 elgı inkıylablardan soñ barlıkka kilgәn mondıy
әrәmtamaklarnı başka yazuçılar da kalәm oçına elәlәr.
Misalga egermençe ellar tatar әdәbiyatınıñ iñ kürenekle
satiriklarınnan berse — Kәrim Tinçurinnıñ 1918 elda
yazılgan «Yosıf—Zөlәyxa» satirik komediyasen kiterergә



Artka | Kitapnıñ başına | Alga

 

KAZAN • «MӘGARIF» NӘŞRIYaTI 2005




Главная | Новости | Библиотека | Словари | Учебники | Статьи | Тесты

© 2005-2019 Татарская Виртуальная Гимназия
© 2005-2010 Городской Информационно Диагностический Центр

Рейтинг@Mail.ru Kitap.net.ru Tatar.com.ru ^ ^