Вы используете гостевой доступ (Вход)
 
 
Главная  |  Новости  |  Библиотека  |  Словари  |  Учебники  |  Статьи  |  Тесты
 
Татарская Виртуальная Гимназия.:: Tatar әdәbiyatı 7 (lat_) - 26.html
Tatar әdәbiyatı 7
F.M. Musin, Í.G. Ğıylәcew, R.S. Şәwәliewa
LAT | CYR

Artka | Eçtәlek | Alga

Galimcan Íbraһimow

(1887-1938)

Galimcan Íbraһimow 1887 nçe elnıñ 12 nçe martında Başkor­tostannıñ Awırgazı rayonı Soltanmorat awılında tugan. ul awıl bik matur urınga — su buena utırgan. Anıñ elgaları, tugayları, urmanı, taş-tauları telәsә kemneñ küñelen üzenә cәlep itәrlek. Soltanmorat awılı utırgan elga bue keçkenә Galimcannıñ iñ yarat­kan urını bula. ul, üzeneñ iptәşlәre belәn bergә, şul elganıñ tөrle urınnarında su koena, balık tota, yaşel ülәnle bolınna­rında uynıy. Tau aralarında, urmannarda yөrergә yarata.

Bu xakta G. Íbraһimownıñ tuganı (ataları bertugan) M. Íb­raһimow: "Bu cirlәrneñ sixri maturlığı Galimcannı neçkә küñel­le әdip itep tәrbiyalәp üstermәdeme ikәn?"—di.

G. Íbraһimownıñ ata-anaları ukıgan keşelәr bula. ul üzeneñ ata-anaların, bigrәk tә әnisen, bik sağınıp, cılı xislәr belәn iskә ala.

—  Әniem bik miһerbanlı, eşçәn, kunakçıl keşe ide. Bez anı bik yarata idek. Lәkin bik kızganıç, irtә ülep kitte,— di ul.

Anıñ әtise ĞıyrFan abzıy açık Fikerle keşe bula. Balaların ukıtuga da zur ig'tibar birә.

ul at çabıştırunı bik yarata. Üze dә çabışkı atlar asrıy.

— Atlar yaratu miña әtidәn küçkәn bulsa kirәk. "Almaçuar" di­gәn xikәyam üz tormışımnan alıp yazılgan disәm dә bula. Әti bez­ne bik irkәli ide, dip әytә almıym. Andıy keşe tügel ide. Şulay da ul bezne keşe itәrgә bik tırıştı. Zamanı өçen üz dairәsendә aldınğı keşe ide. Şuña kürә, ukazın kaytarıp, mullalığın taş­ladı, gomereneñ soñğı kөnnәrenә çaklı gadi krest'yan bulıp ütkәrde,-di yazuçı.

Galimcan başta üzeneñ tugan awılı Soltanmoratta ukıy, 3 klasslı başlanğıç rus mәktәbenә dә yөri.

Ber elnı ĞıyrFan abzıy Şakircan belәn Galimcannı Oren­burgka alıp kitә. Anda bargaç, Galimcannı kadim mәdrәsәgә - Wәli mulla mәdrәsәsenә urnaştıra. Soñga taba Galimcan andağı ukıtu tәrtiplәre belәn kileşә almıy. Cide el ukıgannan soñ, anı mәdrәsәdәn kualar. Annarı ul uFaga kitә һәm "Galiya" mәdrәsәsenә ukırga kerә. Monda ul şәkertlәr xәrәkәtenә aktiw katnaşa. 1909 elda mәdrәsәne taşlap çığıp kitә. Belemen kütәrü һәm әdәbi eş belәn şөğıl'lәnü өçen Kazanga kilә. Şul ellardan alıp ul icadi eşkә kereşә.

"Zәki şәkertneñ mәdrәsәdәn kuıluı" digәn berençe xikәyasen (1907), "Tatar xatını nilәr kürmi" povesten (1909), 1910- 1911 ellarda "Diñgezdә", "Yөz el elek", "Karak mulla" kebek xikәyalәren yaza. 1912— 1914 ellarda "Kart yalçı", "Kөtüçelәr", "Tabigat' bala­ları" һ. b. bik küp әsәrlәren icat itә. Annan anıñ "Kızıl çәçәklәr", "Kazaq kızı", "Tirәn tamırlar" kebek kürenekle әsәrlәre ber-ber artlı dөn'ya kürә.

Kөçәep kitkәn üpkә awıruı arkasında, ul ozak wakıtlar Kı­rımda yaşәrgә mәcbür bula. 1938 elda Kazanda ülә.

Biremnәr.


Artka | Eçtәlek | Alga

Ízdatel'stwo Kazan, 1999



Главная | Новости | Библиотека | Словари | Учебники | Статьи | Тесты

© 2005-2019 Татарская Виртуальная Гимназия
© 2005-2010 Городской Информационно Диагностический Центр

Рейтинг@Mail.ru Kitap.net.ru Tatar.com.ru ^ ^