()
 
 
  |    |    |    |    |    |  
 
.:: Tatar әdәbiyatı 7 (lat_) - 81.html
Tatar әdәbiyatı 7
F.M. Musin, Í.G. Ğıylәcew, R.S. Şәwәliewa
LAT | CYR

Artka | Eçtәlek | Alga

NӘÜRÜZ

(Yaznı karşılau bәyrәme)

"Nәürüz" süzeneñ mәg'nәse - Farsıça "yaña kөn" digәnne añlata. urta һәm Keçe Aziya illәrendә borınğıdan kilgәn Yaña elnı karşılau bәyrәme ul. Íran, ӘFganstan һәm başka kayber illәrdә dәülәt bәyrәme, kөn belәn tөn ozınlığı tigezlәşkәn çorga21 -22 nçe martka turı kilә. Şul tөbәklәrdә yaznı karşılap, yazğı çәçü eşlәre aldınnan ütkәrelә torgan xalık bәyrәme ul.

Bezdә isә Nәürüz kөnnәrendә (ul berәr atna-un kөngә suzılgan) yorttan-yortka kerep, "nәürüz әytep" yөrü gadәte bulgan. Monı ukuçı balalar - şәkertlәr başkargan. Nәürüz takmağın ukıp yaki yattan әytep (anı eş kına kөylәp tә әytkәnnәr), xucalarga bәxet, uñışlar telәp yөrgәnnәr.

Nәürüz şәkertlәrneñ küñel açu çarası ğına bulıp kalmagan. Şulay yөrep, alar awıldaşlarınıñ küñelen kütәrgәnnәr, asılda salkın kışlar betep kilüenә bergәlәşep şatlangannar, yaznı karşılagannar. Beraz sıylanıp alular da küzәtelgәn, çөnki nәürüz әytülәr berkayçan da buşka bulmagan:

Aç işegeñ, kerәbez.

Nәürüz әytә kilәbez,

Aş-sıy kөtep torabız,

Nәürüz mөbarәkbad.

Abzıy, eşeñ uñ bulsın,

Telәgәneñ yuş bulsın,

Küñellәreñ xuş bulsın,

Nәürüz mөbarәkbad.

Kazanga barmak kirәk,

Balıkka karmak kirәk,

Şәkertkә akça kirәk,

Nәürüz mөbarәkbad...

Һәm başka şundıy takmaklar dәwam itkәn.

Әytergә kirәk, nәürüz takmağı tөrlelege belәn aerılıp torgan. Eş kına şәkertlәr, üz awıl xalkına caylaştırıp, alarnı üzlәre ük uylap çıgargannar. Mәsәlәn:

Nәürüz kilә yaşerep,

Yaşerep tә teş yarıp.

Sөlәyman abzıy kөtәmseñ,

Tabak-sawıt birәmseñ!

Nәürüzgә tabak kirәk,

Tabakka kabak kirәk,

May, kükәy, kalak kirәk,

Siña yaş' kortka kirәk.

Tamağıñnı tuydırır,

Ígen-ikmәk uñdırır.

Kümәçen dә kızganma

Ozak yaşә, sızlanma,

Nәürüz, Nәürüz!

Kıskası, tapkırlık çişmәse saekmagan, kipmәgәn.

Mondıy telәklәrdәn soñ niçek inde nәürüz әytüçelәrne buş kul belәn çıgarasıñ? Küçtәnәçlәren, tәmle aşların kızganuçı bulmagan, xәllәrenә kürә sıylagannar. Menә bit ul tөrle buın keşelәreneñ ber-bersen ixtiram itülәre!


Artka | Eçtәlek | Alga

Ízdatel'stwo Kazan, 1999



| | | | | |

2005-2019
2005-2010

@Mail.ru Kitap.net.ru Tatar.com.ru ^ ^