Вы используете гостевой доступ (Вход)
 
 
Главная  |  Новости  |  Библиотека  |  Словари  |  Учебники  |  Статьи  |  Тесты
 
Татарская Виртуальная Гимназия: MATERIKLAR ҺӘM OKEANNAR GEOGRAFIYaSE

MATERIKLAR ҺӘM OKEANNAR GEOGRAFIYaSE
W. A. Korinskaya, I. W. Duşina, W. A Şenew


LAT | CYR


Artka | Kitapnıñ başına | Alga



Ewropanıñ başka illәre belәn çagıştırganda Tөn`yak Ewropada, aeruça tөn`yagında һәm taularda, tabigat` yaxşırak saklangan. Tabigıy komplekslarnı saklau өçen, barınnan da bigrәk tөn`yak rayonnarda һәm polyar tügәrәktә milli parklar tөzelә.

Biremnәr. 1. Tөn`yak Ewropanı yua torgan diñgezlәr anıñ klimatına һәm xalkınıñ kәsebenә niçek yogıntı yasıy? Cawap birgәndә Tөn`yak Ewropanıñ komplekslı kartasınnan faydalanıgız. 2. Islandiyadәge ellık temperatura tirbәneşlәren bilgelәgez. Anıñ turında nәrsә әytep bula?

§ 68. Kөnbatış Ewropa illәre. Bөekbritaniya

Illәrneñ bu tөrkemenә Ewraziyaneñ kөnbatış өleşenә urnaşkan dәülәtlәr kerә. Alar Atlantik okeannıñ zur yogıntısın toygan tabigate, yөz ellarga suzılgan tarixı, nık alga kitkәn xucalıgı belәn aerılıp toralar. Kөnbatış Ewropa illәreneñ iñ zurları — Germaniya, Françiya, Bөekbritaniya. Zurlıkları buença Şweyçariya, Bel`giya, Niderland, Irlandiya, Awstriya alardan kalışa.
Bөekbritaniya. Bu — Britaniya utraularına urnaşkan һәm iñ zur utrawınıñ iseme belәn atalıp yөrtelә torgan, mәydanı yagınnan zur bulmagan dәülәt.

1. Bөekbritaniya nindi utraularda urnaşkan? Bu ilne yua torgan okean һәm diñgezne, Tөn`yak-Atlantika agımın kartadan tabıgız. 2. Ilneñ klimatına Atlantik okeannıñ yogıntısı turında nindi nәticә yasap bula?

Tabigateneñ üzençәleklәre. Bөekbritaniyane materiktan tar gına bugaz aera. Tabigıy şartları buença ul Kөnbatış Ewropadagı kürşe illәrne xәterlәtә. Bu añlaşıla da, çөnki Bөekbritaniya materiktan çagıştırmaça küptәn tügel aerılgan. Ilneñ rel`efı bertөrle tügel. Tөn`yak-kөnbatışı taulı. Tauları borıngı, nık cimerelgәn. Alar çagıştırmaça faydalanırlık, әmma yaşәü өçen tigezlekle kөn`yak-kөnçıgış өleşe uñaylırak.
Bөekbritaniya faydalı kazılmalarga — taşkümergә, timer rudası, kurgaş һәm çinkka şaktıy bay. Bu utraularnı yua torgan Tөn`yak diñgezdә neft` һәm tabigıy gaznıñ bik zur çıganakları tabıldı.
Okeanga yakın bulganlıktan, cәy salkınça (+12—16 °S), ә kış yomşak, gıynwarnıñ urtaça temperaturası +4—5 °S. Kar yawa, lәkin tiz erep betә, barı tөn`yakta, taularda gına 1 —1,5 ay yata. Diñgez klimatı ülәnnәrneñ üsüe өçen bik uñaylı, kөn`yak-kөnçıgışında alar el buena üsep utıra. Bөekbritaniyane eş kına yaşel bolınnar ile dip yөrtәlәr.


Artka | Kitapnıñ başına | Alga

 

KAZAN • «MӘGARIF» NӘŞRIYaTI 2005




Главная | Новости | Библиотека | Словари | Учебники | Статьи | Тесты

© 2005-2019 Татарская Виртуальная Гимназия
© 2005-2010 Городской Информационно Диагностический Центр

Рейтинг@Mail.ru Kitap.net.ru Tatar.com.ru ^ ^