Вы используете гостевой доступ (Вход)
 
 
Главная  |  Новости  |  Библиотека  |  Словари  |  Учебники  |  Статьи  |  Тесты
 
Татарская Виртуальная Гимназия.:: TATAR ӘDӘBÍYaTI (lat_) - 14.html
TATAR ӘDӘBÍYaTI
N. XӘBÍBuLLÍNA, X. G. FӘRDÍEWA, Ә. N. XuCÍӘXMӘTOW
LAT | CYR

Artka | Kitapnıñ başına | Alga


Galiәsgar Kamal

(1879-1933)

Egermençe yөz başı tatar әdәbi­yatı, mәdәniyate һәm sәngate tari­xında zur urın alıp torgan әdip­lәrneñ berse—Galiәsgar Kamal. ul—kitapçı һәm jurnalist, şiğır'lәr һәm çәçmә әsәrlәr yazuga küp kөç kuygan şәxes. Dramaturg bularak, teatr sәngatenә nigez  saluçı.

Galiәsgar Kamal 1879 elnıñ 6 ğıynwarında Kazanda Galiәkbәr aga gailәsendә tua.

Әdipneñ berençe mәrtәbә kalәm tibrәtә başlawı Kazannıñ «Mөxәmmәdiya» mәdrәsәsendә uku dәverenә turı kilә. Monda ul şәkertlәr belәn kul'yazma jurnallar çıgara başlıy.

G. Kamal teatr belәn yaş'tәn kızıksına. G. Íl'yasinıñ «Biçara[1] kız», F. Xalidineñ «Rәdde[2] biçara kız» әsәrlәren yaratıp ukıy.

1898 elda üze dә «Bәxetsez eget» әsәren yaza. Anı Peterburgka çenzuraga cibәrgәn arada, tөrekçәdәn «Kızganıç bala» digәn p'esa tәrcemә itә, «Өç bәdbәxet» digәn p'esa yaza һәm alarnı bastırıp ta çıgara.

1905 elnıñ 29 oktyabrendә Kazanda berençe tatar gazetası «Kazan mөxbire» çıga. G. Kamal bu gazetada iñ küp katnaşuçılarnıñ berse bula. «Azat», «Azat xalık» gazetaların, «Yaşen» satirik jurnalın çıgaruda da G. Kamalnıñ өleşe zur.

1906  elnıñ 5 maenda Kazanda berençe rәsmi[3] açık spektakl' uynala. Tөrekçәdәn G. Kamal taraFınnan irekle rәveştә tatarçaga tәrcemә itelgәn «Kızganıç bala» draması һәm Gabdraxman Kәram tәrcemәsendә «Ğıyşık bәlase» komediyase kuela. Şul kөnnәrdәn başlap G. Kamal üzeneñ tөp ig'tibarın tatar teatrın üsterügә birә.

1929 elda ul «XaFizalәm irkәm» isemle komediyasen yaza. «Küzsez masterlar», «Өç tormış» kebek p'esaları һәm küp kenә şig'ri әsәrlәre dөn'yaga çıga.

G. Kamal, inde әytelgәnçә, osta tәrcemәçe dә. N. Gogol', A. Ostrowskiy, M. Gor'kiy, Mol'er һәm başkalarnıñ әsәrlәren tatar telenә tәrcemә itә.

Xalkıbız һәm xөkümәtebez G. Kamalnıñ әdәbi һәm ictimağıy eşçәnlegen yugarı bәyalәde. 1929 elda yazuçınıñ 30 ellık xezmәt bәyrәme bilgelәp ütelde. Aña «Xezmәt batırı» һәm «Tatarstannıñ xalık dramaturğı» digәn maktaulı isemnәr birelde.

G. Kamal 1933 elnıñ 16 iyunendә waFat bula. Anıñ gәüdәse Kazanda M. Gor'kiy isemendәge mәdәniyat һәm yal parkındağı tugannar kaberlegendә kümelgәn.




[1] Biçara- mesken.

[2] Rәdde — mesken tügel.

[3] Rәsmi — xөkümәt taraFınnan raslangan  


Artka | Kitapnıñ başına | Alga

KAZAN «MӘGARÍF» NӘŞRÍYaTI, 2002



Главная | Новости | Библиотека | Словари | Учебники | Статьи | Тесты

© 2005-2019 Татарская Виртуальная Гимназия
© 2005-2010 Городской Информационно Диагностический Центр

Рейтинг@Mail.ru Kitap.net.ru Tatar.com.ru ^ ^