Вы используете гостевой доступ (Вход)
 
 
Главная  |  Новости  |  Библиотека  |  Словари  |  Учебники  |  Статьи  |  Тесты
 
Татарская Виртуальная Гимназия.:: TATAR ӘDӘBÍYaTI (lat_) - 28.html
TATAR ӘDӘBÍYaTI
N. XӘBÍBuLLÍNA, X. G. FӘRDÍEWA, Ә. N. XuCÍӘXMӘTOW
LAT | CYR

Artka | Kitapnıñ başına | Alga


S. Ğıyzzәtullina-Woljskaya

(1892-1974)

Milli teatrıbıznıñ oeşuın­da һәm üseşendә berençe tatar xatın-kız artistı Sәxipcamal Ğıyzzәtullina-Woljskayanıñ өleşe aeruça zur. ul—mөselman xatın-kızları arasınnan kıyu rәveştә teatr sәxnәsenә çıkkan batır yөrәkle kızlarnıñ berse.

Sәxipcamal Ğıyzzәtulla kızı 1892 elda Kazan şәһәrendә tua. ul tormışta bik küp awırlıklar kürә. Keşelәrdә tөrle kara eşlәr başkara, әmma üze gel uku turında xıyallana. Biyu mәktәbenә, rus teatrına yөri başlıy.

1907 elda Kazanga Íl'yas Kudaşew citәklәgәn teatr truppası kilә. Sәxipcamal alar kuygan spektakl'lәrne bik yaratıp karıy. Annarı üzendә dә sәxnәdә uynap karau telәge tua. 14 yaş'lek Sәxipcamal sәxnәgә ayak basa. Berençe uynagan role—«Kızganıç bala» dramasında ŞәFika obrazı.

Sәxipcamal 1912 elda uFada «Sәyyar» artistları Xәernisa Sәmitowa, Zөlәyxa Bogdanowa, Şakir Şamil'skiy belәn berlektә ikençe tatar teatr truppası «Nur»nı oeştıra. Alarga ber tөrkem yaş'lәr kilep kuşıla. Sәxipcamal üzeneñ Ídel buenda üsüe belәn gorurlana. Tәxәllüsen (psewdonimın) Woljskaya dip aluı şunı kürsәtә.

«Nur» truppası Şillernıñ «Mәker һәm mәxәbbәt», G. Kamal­nıñ «Bәxetsez eget», «uynaş», A. Ostrowskiynıñ «Yaşenle yañğır», F. Әmirxannıñ «Tigezsezlәr», G. Kolәxmetownıñ «Yaş' gomer» kebek әsәrlәren sәxnәgә kuya. Sәxipcamal alarda zur osta­lık belәn uynıy. Bөek Tukay, Sәxipcamalnı koyaş belәn tiñlәp, aña mәdxiya cırlıy:

Kür, niçek, irtә koyaş çıksa, ciһanga nur tula,

Һәr küñellәr nurlanadır çıksa Ğıyzzәtullina.

Bu ikәügә tәñre birgәn bertigez zur mәrtәbә:

Berse uynıy kük yөzendә, berse uynıy sәxnәdә.    

Zamandaşları Sәxipcamal Ğıyzzәtullinanıñ bik akıllı, os­ta citәkçe buluın әytәlәr. Repetiçiyalәrne ul üze alıp bara, artistlarnı өyrәtә һәm talantlı uenı belәn yaş'lәrgә ürnәk kürsәtә. «Min kөçle rol'lәrne uynarga yarata idem»,—di Sәxipca­mal Woljskaya. Çınnan da, Facigale rol'lәrdә ul kabatlanmas ostalık kürsәtә. A. N. Ostrowskiynıñ «Yaşenle yañğır» dramasında Katerina obrazın Sәxipcamal tamaşaçını tetrәndererlek itep uynıy.

Teatr өlkәsendәge zur xezmәtlәre өçen Sәxipcamal Ğıyzzәtullina-Woljskayaga 1926 elda Tatarstannıñ atkazangan artistı digәn maktaulı isem birelә.

Tatar sәxnәsendә zur xezmәt kuygan әlege milli sәxnә ostasına bağışlap dramaturg Nәkıy Ísәnbәt «Gөlcamal» dramasın yaza. Bu әsәr 1963 elda G. Kamal isemendәge Tatar dәülәt akademiya teatrın­da kuela.

Grajdannar suğışı başlangaç, S. Ğıyzzәtullina Íjewskiga kitә, Front truppalarında uynawın dәwam itә. Lәkin bәxetsezlekkә yulıga, tamak tөbe awırtu belәn integә başlıy. Íke mәrtәbә operaçiya kiçerә. Lәkin yaratkan şөğılennәn aerılmıy, üzeşçәnnәr belәn citәkçelek itә, alarga uen serlәren өyrәtә.

Sәxipcamal Ğıyzzәtullina 1974 elda Kazanda waFat bula.

Soraular һәm birem

1.  Sәxipcamal Ğıyzzәtullina nindi xezmәtlәre belәn tanıldı?

2.  ul sәxnәgә kayçan ayak basa?

3.  Sәxipcamal nindi rol'lәrne yaratıp başkara?

4.  Sәxipcamalnıñ sәxnә ostalığın G. Tukay niçek bәyali?

5.  Tatar xatın-kız artistlarınnan sez tağın kemnәrne belәsez? Alar uynagan rol'lәr turında sөylәşü oeştırığız.



Artka | Kitapnıñ başına | Alga

KAZAN «MӘGARÍF» NӘŞRÍYaTI, 2002



Главная | Новости | Библиотека | Словари | Учебники | Статьи | Тесты

© 2005-2019 Татарская Виртуальная Гимназия
© 2005-2010 Городской Информационно Диагностический Центр

Рейтинг@Mail.ru Kitap.net.ru Tatar.com.ru ^ ^