Вы используете гостевой доступ (Вход)
 
 
Главная  |  Новости  |  Библиотека  |  Словари  |  Учебники  |  Статьи  |  Тесты
 
Татарская Виртуальная Гимназия.:: TATAR ӘDӘBÍYaTI (lat_) - 5.html
TATAR ӘDӘBÍYaTI
N. XӘBÍBuLLÍNA, X. G. FӘRDÍEWA, Ә. N. XuCÍӘXMӘTOW
LAT | CYR

Artka | Kitapnıñ başına | Alga

«Sak-Sok» bәete turında

«Sak-Sok» bәete bügenge kөndә xalık arasında iñ küp taralgan bәetlәrdәn sanala. ul—xalıknıñ iñ yaratkan әsәre. Íske kul'yazma­larda, kitap çitlәrendә, cır-bәet, istәlek dәFtәrlәrendә, xalık telendә bu bәetneñ distәlәrçә wariantı saklana. Әsәr küp tapkır­lar basılıp ta çıkkan.

Bәettә Sak һәm Sok digәn koşlarga әylәngәn ike bala yazmışı Faciga һәm moñ belәn surәtlәngәn. Әsәrneñ nigezendә «Ana karğı­şı tөzәtep bulmas bәxetsezleklәrgә kiterә» digәn Fiker yata. Әkiyat һәm riwayat'lәrdә kiñ taralgan alım bu bәettә dә üzençәlekle Faydalanıla: Sak belәn Sok «kawışabız digәç, xәzer tañ ata».

«Sak-Sok» bәete üzenә ber bilgele kөy belәn әytelә. Xәzer dә anıñ ürnәgendә, anıñ şig'ri kalıbında yaña bәetlәr çıgarıla. Elekkege kayber bәetlәrne dә anıñ kөenә başkaralar. Mәsәlәn, «Sak-Sok» kөenә mөnәcәt kөylim, dip әytülәrne işetergә mөmkin.

«Sak-Sok» bәete başka bәetlәrgә xas bulmagan xıyalıy syujetka korılgan. Әnilәre, timer uknı rөxsәtsez algan өçen açulanıp, ike balasın karğıy. Ana karğışı arkasında balaları, koşlarga әylәnep, kırğıy urmanda oçıp yөrilәr. Bәetneñ syujetı bik açık tügel. G. Tukay süzlәre belәn әytsәk, «syujetnı isnәp kenә diyarlek sizәrgә mөmkin».

«Sak-Sok» bәetendә janrnıñ iñ tөp elementları, iñ şomartıl­gan өlgelәre cıelgan.

Aklı külmәgem tuya kimәdem,

Gaziz әnkәmne tuya kürmәdem.

 Kalgan kiemem alıp kuyarsıñ,

     Ísenә tөşkәç, karap elarsıñ,—

kebek yullarnı aerılışuga bağışlap çıgarılgan һәr bәettә diyar­lek oçratırga mөmkin.

Soñğı mәrtәbә «Sak-Sok» bәete 1991 elda Kazanda aerım kitap bulıp basılıp çıktı.



Artka | Kitapnıñ başına | Alga

KAZAN «MӘGARÍF» NӘŞRÍYaTI, 2002



Главная | Новости | Библиотека | Словари | Учебники | Статьи | Тесты

© 2005-2019 Татарская Виртуальная Гимназия
© 2005-2010 Городской Информационно Диагностический Центр

Рейтинг@Mail.ru Kitap.net.ru Tatar.com.ru ^ ^