()
 
 
  |    |    |    |    |    |  
 
.:: TATAR ӘDӘBÍYaTI (lat_) - 59.html
TATAR ӘDӘBÍYaTI
N. XӘBÍBuLLÍNA, X. G. FӘRDÍEWA, Ә. N. XuCÍӘXMӘTOW
LAT | CYR

Artka | Kitapnıñ başına | Alga


Xaris Yakupow

(1919)

Kürenekle rәssam Xaris Yakupownıñ kartinalarında Tatarstan tarixı һәm tatar xalkınıñ bügenge tormışı tirәn eçtәlekle, yugarı ideyale һәm küpkırlı taswirlana. Anıñ һәr әsәre xalkıbız tormışınıñ yaña yağın, üzençәlegen kürsәtә. Rәssam tormış, tarix һәm keşe xarakterına FәlsәFi yakın kilә, kartinalarnıñ һәr ştrixına, detalenә tirәn mәg'nә sala belә.

Xaris Gabdraxman ulı Yakupow 1919 elda Kazanda tua. Mәktәptә ukıganda uk sınlı sәngat' studiyasenә yөri, kürgәzmәlәrdә katnaşa. Yaş' leninçı (xәzerge Sabantuy) gazetasında rәsemnәren bastıra. 1940 elda Kazan sәngat' uçilişesın tәmamlıy.

1941 1945 ellardağı suğış Xaris өçen çınıgu һәm tormış mәktәbe bula. Suğışçı, razvedçik, topograF, starşina X. Yakupow Mәskәü yanında, Kursk dugasında, ukraina, Pol'şa, Çexoslowakiyane azat itü suğışlarında katnaşa. Anda da rәsem yasaudan tuktamıy.

Xaris Yakupowportret ostası. ul yasagan G. Tukay, A. Peşkow, Ş. Kamal portretları aeruça uñışlı dip tabıldı.

Gabdulla Tukay krest'yannar arasında, A. S. Puşkin Kazan yulında, A. M. Gor'kiy Marusowkada (19461949) kebek kartinaları tarixi temalarga bağışlangan.

Xaris Yakupowpeyzajçı da. ul Ídeldә esse kөn, Kazankada su taşu, Kaban küle, Ídeldә yaz, Zur Ídel kebek zur polotnolar icat itә.

1950 elda Xaris Yakupow, LotFulla Fәttaxow belәn bergәlәp, W. Í. Lenin Tatarstan ASSR tөzü turındağı dekretka kul kuya isemle zur kartina yaza. Bu kartina өçen rәssamnarıbız Xaris Yakupow һәm LotFulla Fәttaxowka SSSRnıñ Dәülәt premiyase

birelә.

1954 elda Xaris Yakupow cәmәgat'çelekne üzeneñ Xөkem aldınnan digәn ataklı kartinası belәn tañ kaldıra. Kartinada Faşistlar taraFınnan cәzalap üterelgәn kaһarman şağıyr' Musa Cәlil surәtlәnә.

Xaris Yakupow kitap graFikası өlkәsendә dә küp eşli. Ş. Kamal, M. GaFuri, K. Nәcmi, C. Tәrcemanow, Ә. Fәyzi, L. Íxsanowa һ. b. yazuçılarnıñ kitaplarına, tatar xalık icatı әsәrlәrenә rәsemnәr yasıy.

Çit illәrdә yөrü başka xalıklarnıñ tormışın surәtlәgәn әsәrlәr tuuga sәbәp bula. Koreyadә, Ítaliyadә bulu Xaris Yakupowka yaña kartinalar yazu өçen өstәmә mәg'lümat birә.

Xaris Yakupow 1951 eldan başlap Tatarstan Rәssamnar berlege rәise bulıp eşlәde. 1974 elda SSSR Sәngat' Akademiyaseneñ әg'za-korrespondentı itep saylandı.

1976 elda rәssamga Í. Repin isemendәge premiya, ә 1980 elda sәngat'ne üsterüdәge xezmәtlәre өçen SSSRnıñ xalık rәssamı digәn isem birelde.

Anıñ xatını һәm ike ulı darәssamnar.

Soraular һәm birem

1. Xaris Yakupow kem ul?

2. Sez anıñ nindi әsәrlәren belәsez?

3. Xaris Yakupow icatı belәn tulırak tanışu өçen muzeylarga, kürgәzmәlәrgә barığız.



Artka | Kitapnıñ başına | Alga

KAZAN «MӘGARÍF» NӘŞRÍYaTI, 2002



| | | | | |

2005-2019
2005-2010

@Mail.ru Kitap.net.ru Tatar.com.ru ^ ^