Вы используете гостевой доступ (Вход)
 
 
Главная  |  Новости  |  Библиотека  |  Словари  |  Учебники  |  Статьи  |  Тесты
 
Татарская Виртуальная Гимназия.:: TATAR ӘDӘBÍYaTI (lat_) - 61.html
TATAR ӘDӘBÍYaTI
N. XӘBÍBuLLÍNA, X. G. FӘRDÍEWA, Ә. N. XuCÍӘXMӘTOW
LAT | CYR

Artka | Kitapnıñ başına | Alga


Nәbi Dәüli

(1910-1989)

Nәbi Dәüli—katlaulı tormış yulı ütkәn şağıyr' һәm yazuçı. ul 1910 elnıñ 1 iyunendә Tatarstan­nıñ elekkege Әlki rayonı Mәülәşә (Íske Kamka) awılında tua. Nәbiullaga sabıy çaktan uk tormışnıñ bөten açısın tatırga turı kilә. Aña 4 yaş' çağında әtise ülә. Bernikadәr wakıttan soñ әnise dә waFat bula. Nәbiulla yatim kala һәm Çariçın (xәzerge Wolgograd) şәһәrendәge balalar yortında tәrbiyalәnә.

N. Dәülineñ berençe yazmaları 1928 elda «Proletar» gazetasın­da çıga. Soñınnan ul şuşı gazeta redakçiyasendә әdәbi xezmәtkәr bulıp eşli.

1935 elda N. Dәüli Kazanga kayta. Suğışka kadәr «Tatarstan yaş'lәre» redakçiyasendә әdәbiyat-sәngat' bülege mөdire bulıp eş­li. Bu ellarda anıñ dürt şiğır' cıentığı basılıp çıga («Bәxet», «Al çәçәk», «uylar», «Kırık şiğır'»).

Nәbi Dәüli suğışnıñ berençe kөnnәrendә ük Frontka kitә. 1941 elnıñ awgust aenda Orşa tirәsendә bargan suğışlarnıñ bersendә çolganışta kalıp, Faşistlar kulına elәgә. Anı Germa­niyagә ozatalar. Başta ul berniçә ay Buxenwal'dta totıla. Annarı Baden-Baden, Magdeburg şәһәrlәre yanındağı lager'larda gazap çigә. 1945 elnıñ aprelendә berniçә iptәşe belәn lager'dan kaça һәm, Front sızığın ütep, üzebeznekelәrgә kuşıla.

1945 elnıñ dekabrendә Nәbi Dәüli Kazanga kayta. Başta rәssam-bizәüçe bulıp eşli. 1956 eldan başlap әdәbi icat eşe belәn genә şөğıl'lәnә.

Cir yazmışı, tınıçlık, azatlık өçen kөrәş, şul çorda korban bulgannarga dan cırlau, tormışta oçrıy torgan һәrtөrle citeşsezleklәrgә, gadelsezleklәrgә karata kileşmәüçәnlek—bolar әdip­neñ bu çor icatındağı eçtәlekne tәşkil itә. Bu temalar anıñ küp sanlı lirik, publiçistik, satirik şiğır'lәrendә, balladaların­da, mәsәllәrendә, şig'ri parçalarında, «Berlinda okop» (1956), «Awıl dәFtәre» (1954—1967) kebek külәmle poemalarında һәm prozasında çağılış taba.

Әdipneñ proza әsәrlәrennәn «Yaşәü belәn ülem arasında» (1958) digәn povesten һәm «Cimerelgәn bastion» (1965) romanın ukuçı­lar aeruça kızıksınıp ukıdılar. Bu әsәrlәr awtobiograFik mate­riallarga, suğış çorındağı şәxsi kiçereşlәrgә nigezlәnep yazıl­gan.

Yazuçı üzeneñ yatimlektә, balalar yortında ütkәn üsmer çağı turında «Ak at» isemle әsәr yazdı. Bu turıda ul bolay di: «Niçek kenә yarlı ütsә dә, bala çak xatirәlәre kaderle. Yazarga rәxәt».

N. Dәüli 1989 elnıñ maenda Kazanda waFat buldı.



Artka | Kitapnıñ başına | Alga

KAZAN «MӘGARÍF» NӘŞRÍYaTI, 2002



Главная | Новости | Библиотека | Словари | Учебники | Статьи | Тесты

© 2005-2019 Татарская Виртуальная Гимназия
© 2005-2010 Городской Информационно Диагностический Центр

Рейтинг@Mail.ru Kitap.net.ru Tatar.com.ru ^ ^