Вы используете гостевой доступ (Вход)
 
 
Главная  |  Новости  |  Библиотека  |  Словари  |  Учебники  |  Статьи  |  Тесты
 
Татарская Виртуальная Гимназия.:: TATAR ӘDӘBÍYaTI (lat_) - 93.html
TATAR ӘDӘBÍYaTI
N. XӘBÍBuLLÍNA, X. G. FӘRDÍEWA, Ә. N. XuCÍӘXMӘTOW
LAT | CYR

Artka | Kitapnıñ başına | Alga

«Ídel kızı» romanı turında

G. Axunownıñ «Ídel kızı» әsәre xәzergә ike kisәktәn tora. Bu romanda 1920—1930 ellardağı katlaulı һәm karşılıklı awıl tormışı surәtlәnә. Monı awtor çornıñ kırıslığın, gadelsezleklәrne turıdan-turı üz cilkәsendә tatıgan keşelәr yazmışı aşa çağıldıra.

G. Axunow üz әsәrendә mullalar katlawınnan tөrle-tөrle ke­şelәr çıkkanın iskәrtә. Alarnı awtor өç tөrkemçәgә bülep karıy. Berençese—şımçı mullalar. Bolar zamanında patşaga xezmәt itkәnnәr, rewolyuçiyadәn soñ aklar yağına küçkәnnәr. Íkençe tөrkemgә awtor şağıyr' mullalarnı kertә. Dөrestәn dә, mullalar arasınnan kürenekle әdiplәr, galimnәr һәm mәdәniyat eşleklelәre çıkkan. Өçençe tөrkem mullalar isә mәg'riFәt eşe belәn şөğıl'lәngәnnәr: gomerlәre buena balalar ukıtkannar, kara xalıknı agartırga tırışıp yaşәgәnnәr. Alarga kazna akça tülәmi, alar patşa xәzrәtlәreneñ dә sөekle balaları tügel. Mәg'riFәtkә bulgan ixtiram, dөreslekne açıp birü telәge alarnı alga әydәgәn. Awtor şuşı tөrkem wәkillәrenә dөres bәya birelmәvenә, alarnıñ әlege Fidakar' xezmәte iskә alınmauga borçıla. Bu xәlne ul şuşı tөrkemgә karagan Gabbas mulla misalında kürsәtә. Gadi krest'yan­nan mulla bulıp kitkәn Gabbas gomer bue üz kөnen üze kürep yaşi. Әmma kolxozlaşu çorı başlangaç, anıñ yanğınnan soñ meñ bәla belәn citkergәn soñğı yortı, bөten mal-mөlkәte tartıp alına. ul xatını һәm yaş' balası belәn munçada, yaşi başlıy. Berdәnber terәge bulgan kızı Nuriya dә әtisennәn baş tarta.

Kızınıñ şundıy mөnәsәbәten belgәn Gabbas mulla өçen dөn'yada yaşәüneñ kızığı betә. ul üzen üze һәlak itә.

Nuriya isә әtisennәn һiç tә üz telәge belәn baş tartmıy, anı bu adımga şul kırıs zaman etәrә. RabFakta ukıganda, anıñ nindi gailәdәn buluı mәs'әlәse kütәrelә. Mulla kızı bulganı өçen anı rabFaktan kuu turında karar kabul itelә. Әtisennәn waz kiçkәç kenә ul ukuın dәwam itügә ireşә. Mondıy adımnarnıñ ul wakıtta xuplanuı һәm maktaluı әlege Facigane tağın da tirәnәytә һәm kөçәytә.

«Ídel kızı» tatar һәm rus tellәrendә basıldı, anıñ buença altı seriyale telewizion Fil'm-spektakl' tөşerelde.

F. Musin

                              



Artka | Kitapnıñ başına | Alga

KAZAN «MӘGARÍF» NӘŞRÍYaTI, 2002



Главная | Новости | Библиотека | Словари | Учебники | Статьи | Тесты

© 2005-2019 Татарская Виртуальная Гимназия
© 2005-2010 Городской Информационно Диагностический Центр

Рейтинг@Mail.ru Kitap.net.ru Tatar.com.ru ^ ^