Вы используете гостевой доступ (Вход)
 
 
Главная  |  Новости  |  Библиотека  |  Словари  |  Учебники  |  Статьи  |  Тесты
 
Татарская Виртуальная Гимназия.:: Алгебра 8 (cyr_) [115.html]
Алгебра 8
Макарычев Ю.Н.
LAT | CYR

Артка | Эчтәлек | Алга

20. Квадрат тигезләмәләрне икебуынның квадратын аерып чыгару юлы белән чишү

Тулы квадрат тигезләмәләр, ягъни барлык өч коэффициенты да нульгә тигез булмаган тигезләмә­ләрне чишүгә мисаллар карыйк. Беренче коэффи­циенты 1 гә тигез булган тигезләмәләрдән баш­лыйк. Андый тигезләмәләрне китерелгән квад­рат тигезләмәләр дип атыйлар.

х2+10х + 25 = 0

китерелгән квадрат тигезләмәсен чишик.

Тигезләмәнең сул кисәген икебуынның квад­раты рәвешендә күрсәтеп табабыз:

(х + 5)2 = 0.

Моннан

 х + 5=0,

  х = -5.

              Җавап:-5.

Тагын бер китерелгән квадрат тигезләмә чи­шик:

х2 - 6х - 7 = 0.                   (1)

Әгәр х2 - 6х аермасына 9 санын кушсак, ки­леп чыккан аңлатманы - 3)2 рәвешендә, ягъни икебуынның квадраты рәвешендә язып була. (1) тигезләмәсенең ике кисәгенә дә 9 ны кушабыз, ә ирекле буынны уң кисәккә күчерәбез. Табабыз:

х2 - 6х + 9 = 9 + 7.

Бу тигезләмәнең рәвешен үзгәртәбез:

(х-3)2 = 16.

Моннан

х - 3 = -4 яки х - 3 = 4,

х = -1 яки х = 7.

Җавап: х1 = -1, х2 = 7.

(1) тигезләмәсен чишү ысулын икебуынның квадратын аеру дип атыйлар. Шушы ысул белән тагын берничә квадрат тигезләмә чишик.

1 нче мисал.    х2 + 8х - 1 = 0 тигезләмәсен чишик.

►   Табабыз:

    х2 + 2х 4-1 = 0,

х2+2x 4 + 16 = 16 + 1,

     (х + 4)2 = 17;

         Җавап:

2 нче мисал.     х2 – 4x + 10 = 0 тигезләмәсен чишик.

►              х2-2x • 2 + 4 = 4-10,

         - 2)2 = -6

була.

Җавап: тамырлары юк. ◄

3 нче мисал.  2 - 5х – 2=0 тигезләмәсен чишик.

►   Тигезләмәнең ике кисәген дә 3 кә бүлеп,

                                    

       китерелгән квадрат тигезләмәсен табабыз.

Квадрат икебуын аерабыз һәм килеп чыккан тигезләмәне чишәбез:


Артка | Эчтәлек | Алга

КАЗАН «МӘГАРИФ» НӘШРИЯТЫ, 2004



Главная | Новости | Библиотека | Словари | Учебники | Статьи | Тесты

© 2005-2019 Татарская Виртуальная Гимназия
© 2005-2010 Городской Информационно Диагностический Центр

Рейтинг@Mail.ru Kitap.net.ru Tatar.com.ru ^ ^