()
 
 
  |    |    |    |    |    |  
 
.:: Algebra 8 (lat_) - 150.html
Algebra 8
Makarıçew Yu.N.
LAT | CYR

Artka | Eçtәlek | Alga

29. Sanlı tigezsezleklәrne kuşu һәm tapkırlau

Sanlı tigezsezleklәrne buınlap kuşu һәm tapkırlau turındağı teoremalarnı tikşerik.

5 nçe teorema

▀ Әgәr a < b һәm s<d bulsa, a+s<b+d bula.

a < b tigezsezlegeneñ ike kisәgenә dә s sanın kuşsak, a + s <b + s nı tababız, s < d tigezsezlege-neñ ike kisәgenә dә b sanın kuşıp, b + s <b + d nı tababız, a + s < b + s һәm b + s < b + d tigez-sezleklәrennәn a + s<b + d ikәne kürenә. ○

Tigezsezleklәr sanı ikedәn artık bulganda da buınlap kuşu oçrağı өçen teorema dөres.

Şulay itep,

▀ әgәr berdәy tamgalı dөres tigezsezleklәrne buınlap kuşsak, dөres tigezsezlek tabıla.

6 nçe teorema

▀ Әgәr a < b һәm s < d bulsa, biredә a, b, s һәm d uñay sannar, ul wakıtta as <bd bula.

a < b tigezsezlegeneñ ike kisәgen dә uñay s sanına tapkırlap,ac<bc nı.tababız. s<d tigezsezlegeneñ ike kisәgen dә uñay b sanına tapkırlap, bs < bd nı tababız, as < bs һәm bs < bd tigezsezleklәrennәn as < bd ikәnlege kilep çıga. O

Kürsәtelgәn rәveştәge tigezsezleklәr ikedәn artık bulganda da buınlap tapkırlau өçen teorema dөres.

Şulay itep,

▀ әgәr sul һәm uñ kisәklәre uñay sannar bulgan berdәy tamgalı dөres tigezsezleklәrne buınlap tapkırlasak, dөres tigezsezlek tabıla.

Әgәr a < b һәm s < d, tigezsezleklәrendә a, b, s һәm d sannarı arasında tiskәrelәre bulsa, as < bd tigezsezlege dөres bulmaska da mөmkin ikәnen әytep kitik. Mәsәlәn, -3 < -2 һәm -5 < 6 dөres tigezsezleklәren buınlap tapkırlagannan soñ, dөres bulmagan 15 < -12 tigezsezlegen tababız.

Nәticә

▀ Әgәr a һәm b sannarı uñay һәm a < b bulsa, ap < bp bula (n natural' san).

● Dөres, a < b tigezsezleklәren ga tapkır buınlap tapkırlasak, biredә a һәm b uñay sannar,

ap < bp dөres tigezsezlegen tababız. O

Yugarıda isbatlangan üzleklәr summanı, aermanı, tapkırçığışnı һәm өleşne bәyalәüdә Faydalanıla.

15 < x < 16 һәm 2 < u < 3 ikәne bilgele bulsın, x + u summasın, x - u aermasın, xu tapkırçığışın һәm өleşen bәyalәrgә kirәk.

1. x + u summasın bәyalik.

Tigezsezleklәrne buınlap kuşu turındağı teoremanı başta 15 < x һәm 2 < u tigezsezleklәrenә karata, annan soñ x < 16 һәm u < 3 tigezsezleklәrenә karata kullansak, 17 < x + u һәm x + u < 19 nı tababız. Nәticәne ikele tigezsezlek rәveşendә yazarga mөmkin: 17<x + u<19. Gadәttә yazu kıskaça başkarıla:

15< x< 16

2< y< 3

17< x+y<19

2. x - u aermasın bәyalik.

Monıñ өçen x - u aermasın x + (-u) summası rәveşenә kiterik. Başta -u añlatmasınıñ kıymmәten bәyalibez. 2 < u < 3 bulganlıktan, -2 > -u > -3, yag'ni -3 < -u < -2. Xәzer tigezsezleklәrne buınlap kuşu teoremasın kullanabız:

15< x< 16

- 3 < -y <-2

12< x-y< 14

3. xu tapkırçığışın bәyalik.


Artka | Eçtәlek | Alga

KAZAN «MӘGARÍF» NӘŞRÍYaTI, 2004



| | | | | |

2005-2019
2005-2010

@Mail.ru Kitap.net.ru Tatar.com.ru ^ ^