Вы используете гостевой доступ (Вход)
 
 
Главная  |  Новости  |  Библиотека  |  Словари  |  Учебники  |  Статьи  |  Тесты
 
Татарская Виртуальная Гимназия.:: Әdәbiyat 9 (lat_) - 225.html
Әdәbiyat 9
A.G. Yaxin
LAT | CYR

Artka | Eçtәlek | Alga

5.  Siracetdin sıyFatların bergә cıep sөylәgez.

6.  Tipik personaj dip nindi personajlarga әytәlәr? Ísegezgә

tөşeregez.

7.  Siracetdinda tipik geroylarga xas sıyFatlar barmı?

8.  Komediyadә Siracetdinga oxşagan başka personajlarnı tabığız. Kaysı yakları belәn oxşauları turında sөylәgez.

9.  Personajları aşa G. Kamal cәmğıyat'neñ üze mөһim dip sa­nagan ber çirenә bәya birә. Әdipne borçıgan şul çirne atap әytegez.

10. Gөlciһanga awtor birgәn sıyFatlarnı sanap çığığız һәm bu personajga üzegezneñ bәyagezne biregez.

Yomgak

Galiәsgar Kamalnı da tatar millәteneñ arttalığı, na­danlığı bik borçıy. Şәһәr keşese һәm üze dә sәüdә eşe belәn şөğıl'lәngәn keşe bularak, ul ildәge canlanunı bik tiz kürep ala. Tatarlar arasında da cirdәn aerılgan һөnәr­çelәr kübәya, yaña zawodlar, Fabrikalar açıla. Sәüdә eşlәre bik tiz cәelep kitә. Sәüdәgәrlәr, tөrle eşkuarlar, alar tirәsendә yөrüçe kuştannar sanı artkannan-arta bara. Kinәt baep kitüçelәr, bөlüçelәr kübәya. Tatarlarnıñ şul rәveşle kapitalizm mөnәsәbәtlәrenә kerüe yaña ictimağıy tөrkem­nәr tudıra. Әmma mondıy canlanu әdipne ber dә şatlan­dırmıy. Әrsez sәüdәgәrlәrneñ, kübәygәnnәn-kübәya bargan türәlәrneñ başbaştaklıkların әdip üz küze belәn kürep tora. Yañarış kөtkәn nәticәne birmi. Әdәplelek, şәFkat'­lelek, gadellek, gorurlık kebek ruxi baylıknıñ mal baylı­ğına buysına baruı anı tәmam xәsrәtkә sala.

Әdip bu çirdәn kotılu yulların ezli. Millәt başına tөşkәn bu yamanlıknıñ sәbәbe gailә eçendә digәn nәticәgә kilә. «Bәxetsez eget» isemle berençe әsәrendә şul xakta әytә. Baştağı әsәrlәrendә әle ul yuldan yazgan keşelәrne kızgana. Bu әsәrlәrendә әdip әxlaksızlıknıñ sәbәben gailә başlıklarınıñ nadanlığında kürә. Mәg'riFәt keşelәr­neñ dөn'yaga karaşın üzgәrter, әxlaklı itәr dip uylıy. «Bәxetsez eget» p'esasında şundıy ürnәk ber gailәne dә tas­wirlıy.

Әmma tizdәn әdip mәg'riFәtçelek karaşınıñ kimçe­legen kürә başlıy. Sezgә tanış «Berençe teatr» һәm «Bülәk өçen» komediyalәrendә dә әle ul nadan gailә başlıkları tu­rında yaza. Lәkin bu әsәrlәrendә nadanlık sıyFatı keşe­lәrneñ başka sıyFatların alıştırıp kilmi. Başka kire sıyFatlar rәtennәn genә sanala. Millәtneñ tөp çiren әdip wak canlı keşelәrneñ yugarı dәrәcәgә dәg'wa kılularında kürә.

Әdipneñ dөn'yaga karaşı ellar ütü belәn tağın da kiñәya tөşә. «Bezneñ şәһәrneñ serlәre» һәm «Bankrot» komediyalә­rendә Galiәsgar Kamal gailә eçendәge kimçeleklәr çigennәn çığıp kitә. Şәһәrdәge abruylı baylarnı da, zıyalılarnı da, şәһәr belәn idarә itüçelәrne dә wak canlı, lәkin dәrә cәgә dәg'wa kıluçılar itep surәtli. Bu әsәrlәrdә alar berse dә nadan tügellәr.

Tormışnıñ bozıklıkka taba üzgәrüenә sәbәpne әdip cәm­ğıyat'neñ üzendә, yaşәp kilüçe sistemada kürә. Wak canlı, buş, lәkin dәrәcәgә dәg'wa kıluçı personajlar әdipneñ barlık әsәrlәrendә dә bar. Dimәk, Galiәsgar Kamal bu kim­çelekne cәmğıyat'neñ iñ ayanıçlı tipik kimçelege itep isәpli. Lәkin urtak sıyFatların personajlar һәr әsәrdә tөrleçә kürsәtәlәr. Eçke buşlık belәn tışkı citdilek kar­şılığı — satiraga xas karşılık. Şulay buluın Galiәs­gar Kamal bik tiz sizep ala. Һәm soñga taba Fәkat' satirik komediyalәr genә yaza. Komediyalәrendә әdip bu karşılıknı konFlikt dәrәcәsenә citkerep küpertә, kөlke tudırırlık çaralar taba.


Artka | Eçtәlek | Alga

KAZAN «MӘGARÍF» NӘŞRÍYaTI, 2004



Главная | Новости | Библиотека | Словари | Учебники | Статьи | Тесты

© 2005-2019 Татарская Виртуальная Гимназия
© 2005-2010 Городской Информационно Диагностический Центр

Рейтинг@Mail.ru Kitap.net.ru Tatar.com.ru ^ ^