Вы используете гостевой доступ (Вход)
 
 
Главная  |  Новости  |  Библиотека  |  Словари  |  Учебники  |  Статьи  |  Тесты
 
Татарская Виртуальная Гимназия.:: Әdәbiyat 9 (lat_) - 8.html
Әdәbiyat 9
A.G. Yaxin
LAT | CYR

Artka | Eçtәlek | Alga

Dastannar, әkiyatlәr, mәzәklәr xalık awız icatı janrla­rınıñ ikençe tөrkemen tәşkil itәlәr. Íkençe tөrkemgә kergәn janrlar berençe tөrkemneñ kiresen eşlilәr. Wakıy­galarga һәm өlkәnnәr tәcribәsenә yaraşıp yaşәrgә өyrәt­milәr, tormış wakıygalarınıñ üzlәren üzgәrtәlәr.

Dastan, әkiyat, mәzәk eçtәleklәrendә urtak yak bar: bu janrlar bar da kөçle belәn kөçsez konFliktında kөçsez yaknı yaklıylar. Tormışta kөçle һәrwakıt kөçsezne ciñә. Әkiyattә diyu patşanıñ xatının urlap kitә, ajdaһa keşe­neñ almasın urlıy, bay yarlını aldıy, tөlke әtәçne aşamakçı bula.... Lәkin axırda şunıñ kiresen kürәbez.

Xalkı az bulgan il üzeneñ dastannarında kөçle doşman­narın berdәnber Alıp batır belәn ciñә. Monıñ өçen xa­lıkka meñәr keşene ber seltәnüdә kırıp sala torgan mәһa­bәt Alıp batır obrazın icat itәrgә kirәk bula. Dastan­narga yardәmgә әkiyatlәrneñ dә ber өleşe kilә. Geroik әkiyat­lәr dip atalgan әkiyatlәr dә patşanı һәm anıñ ulların ciñüçe itәlәr, çөnki patşa — il iminlegen saklauçı gas­kәr başı.

Tılsımlı әkiyatlәrdә kөçle yak — patşa, bay; kөçsez yak — xalık. Şuña kürә xalık, әkiyatlәre belәn bulsa da, üzen pat­şadan saklıy, anı yarlı krest'yannıñ keçe ulınnan ciñderә.

Şulay itep, xalık üzeneñ icatı belәn cәmğıyat'ne ike tөrle nığıta: keşene kөndәlek tormış eçendә tәrbiyali һәm, üze uylap çıgargan xıyalıy tormış turında sөylәp, ruxi yaktan üsterә.

                                                                           



Artka | Eçtәlek | Alga

KAZAN «MӘGARÍF» NӘŞRÍYaTI, 2004



Главная | Новости | Библиотека | Словари | Учебники | Статьи | Тесты

© 2005-2019 Татарская Виртуальная Гимназия
© 2005-2010 Городской Информационно Диагностический Центр

Рейтинг@Mail.ru Kitap.net.ru Tatar.com.ru ^ ^